Etanol ( C2H5OH )
Alkoller bir mol su kaybederek alken oluşturabilir. Bu sistemin genel mantığı karbokatyon oluşumu ve bu karbokatyonun kararlılığının davranışı üzerinedir. Biz burda bu mekanizmayı açıklamaya çalışacağız. Katalizör olarak güçlü mineral asitleri kullanılır. ( H2SO4 )
Bu örnekte etanolün H2SO4 katalizörlüğü eşliğinde dehidrasyonu sonucu eten molekülü oluşturmasını açıklayacağız.
İlk adımda alkolde bulunan O ‘nin ortaklaşmamış elektronları çok iyonlaşan asidin H iyonunu çeker ve bir bağ oluşturur. Bu durumdan rahatsız olan O, 2 H ve bağ elektronlarını alarak H2O şeklinde molekülden ayrılır.
Oluşan karbo katyon birincil (primer) karbokatyondur (R - CH2). Enerjisi yüksek ve karasız olan bu karbokatyona daha önce ekmeği elinden alınmış (H kaybeden asit) asidin konjuge bazı saldırır. R- grubunda dallanmış olan hidrojenlerden birini kendine alarak tekrar eski haline döner. Bu arada kaybedilen hidrojenin bağları çift bağ oluşturacak şekilde karbokatyona bağlanır ve karalı hale getirir.
Burda anlattığımız etanolde oluşacak ürün sayısı 1′dir. Bunun nedeni konjuge bazın sadece bir tek yerden hidrojen alabilmesidir. Birden fazla R- veya H grubu olursa konjuge baz bunlarında hidrojenlerini alarak yan ürünler oluşturabilir. Hangisinin ana ürün, hangisinin yan ürün olduğunu oluşan alkenin kararlılığına bakarak anlayabiliriz. En kararlı ana ürün olacaktır.



