Karbonat ve bikarbonat tayini genellikle sudaki oranlarını bulmak için başvurulan bir yöntemdir. Sodyum karbonat içeren bir çözelti HCl ile mualeme edilirse önce sodyum bikarbonata sonra karbondioksit gazına dönüşür.

NaCO3 ‘tan NaHCO3 e geçme fenolftalein indikatörlüğünde, NaHCO3 ‘ten  CO2 ye geçme metil oranj indikatörlüğünde takip edilir. Titrasyon yaparak sarfiyat hesabından, numunenin içerdiği karbonat ve bikarbonat miktarları gram cinsinden bulunabilinir. Önemli nokta aynı erlende yapılan titrasyonda sarfiyat miktarlarının doğru bulunması ve hesaplanmasıdır.www.chemtime.com

NaCO3 + HCl —-> NaHCO3 + NaCl (bu aşama fenolftalein indikatörlüğünde gözlemlenir.)

NaHCO3 + HCl —-> H2O + NaCl + CO2 (bu aşamada metil oranj indikatörlüğünde gözlenir.)

Deneyin Yapılışı:

Deney aynı erlen ile çalışılarak yapılmıştır. Hesaplamalar ayrı erlenden farklılık gösterebilir. Bunun nedeni ayrı erlende metil oranj indikatörlüğünde titrasyon yaptığımızda sarfiyatın aynı erlene göre 2 kat fazla çıkmasıdır. www.chemtime.com

İlk olarak elimizde ayarlı HCl bulunmalıdır. Ayarlı HCl in nasıl yapıldığını buradaki linkten öğrenebilirsiniz. HCl’in faktörü (F) bulunduktan sonra verilen numune 100 ml’ye tamamlanır ve içinden alınan 10 ml erlene konulur. Büretede ayarlı HCl konulur.

Erlenin içine önce 2-3 damla fenolftalein ilave edilir. HCl ile dönüm noktasına kadar (renk kayboluncaya kadar) titre edilir ve sarfiyat kaydedilir (X). Daha sonra aynı erlene çözeltinin üzerine 2-3 damla metil oranj indikatörü ilave edilir. Renk turuncu – kırmızı oluncaya denk titre edilir ve sarfiyat kaydedilir (Y).www.chemtime.com

Karbonat için sarfiyat : 2X

Bikarbonat için sarfiyat : Y-X olarak hesaplanır. Formülde yerine yazarken bu değerler kullanılır.

N.S.F = g /meg formülünden karbonat ve bikarbonatın gram cinsinden ağırlığı bulunur.

N: HCl normalitesi

S : Karbonat veya bikarbonat için hesaplanan sarfiyat değeri

F : HCl faktörü

g: bilinmeyen

meg : karbonat veya bikarbonatın  miliekivalent değeri (Ma/Td.1000)

Bu yazı www.chemtime.com tarafından yazılmıştır. İzinsiz kopyalanması değiştirilerek yayınlanması yasaktır.